2026දී ඉන්ධන ආනයන වියදම ඉහළ යා හැකි බවට පුරෝකථනයක්

2026 වසරේදී ශ්‍රී ලංකාවේ ඉන්ධන ආනයන වියදම සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ යා හැකි බව ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් පුරෝකථනය කර තිබේ.

මැද පෙරදිග කලාපයේ පවතින භූ දේශපාලනික අර්බුද සහ ගෝලීය තෙල් වෙළඳපොළේ අස්ථාවරත්වය හේතුවෙන් ඉදිරි කාලයේ තෙල් මිල ඉහළ මට්ටමක පවතිනු ඇතැයි අපෙක්ෂා කෙරේ.

මහ බැංකුව පෙන්වා දෙන්නේ, ඉන්ධන ආනයන වියදම ශ්‍රී ලංකාවේ සමස්ත ආනයන වියදමේ විශාල කොටසක් වන අතර, පසුගිය වසර 10 තුළ සාමාන්‍යයෙන් මුළු ආනයන වලින් 20%කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් ඒ සඳහා වැය වී ඇති බවයි.

කෙසේ වෙතත්, 2025 වසරේදී බොරතෙල් සහ පිරිපහදු කළ ඛනිජ තෙල් ආනයන පරිමාව ඉහළ ගියද, සමස්ත වියදම 2024 වසරේ එ.ජ. ඩොලර් බිලියන 4.4 සිට 2025 වසරේදී එ.ජ. ඩොලර් බිලියන 4ක් දක්වා අඩු වී ඇත. මෙයට ප්‍රධාන හේතුව වූයේ බොරතෙල්, පිරිපහදු කළ ඛනිජ තෙල් සහ ගල් අඟුරු මිල අඩුවීමයි.

එමෙන්ම, ජාත්‍යන්තර වෙළඳපොළේ මිල වෙනස්වීම් අනුව බොරතෙල් බැරලයක සාමාන්‍ය ආනයන මිල 2024 වසරේදී එ.ජ. ඩොලර් 84.7 සිට 2025 වසරේදී එ.ජ. ඩොලර් 73.2 දක්වා පහත වැටී ඇති බවද සඳහන් වේ.

මේ අතර, දේශීය ඉන්ධන මිල ගණන් සඳහා පිරිවැය පිළිබිඹු කෙරෙන මිල සංශෝධන ක්‍රමවේදය 2025 වසර පුරා ක්‍රියාත්මක කර ඇති අතර, ඒ මඟින් ගෝලීය මිල විචලතා දේශීය වෙළඳපොළට සෘජුව පිළිබිඹු වීමට ඉඩ සලසා තිබේ.

ඒ අනුව, 2024 වසර අවසානයට සාපේක්ෂව 2025 අවසානය වන විට ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාව විසින් අලෙවි කරන පෙට්‍රල් 92, සුදු ඩීසල් සහ භූමිතෙල් මිල පිළිවෙළින් රුපියල් 15, 9 සහ 8කින් පහළ ගොස් ඇත.

තවද, ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් වර්ධනය වීමත් සමඟ 2025 වසර තුළ ඛනිජ තෙල් නිෂ්පාදිත අලෙවිය 7.4%කින් ඉහළ ගොස් ඇති බවද වාර්තා වේ.

කෙසේ වෙතත්, මැදපෙරදිග යුද තත්ත්වයන් හේතුවෙන් ඇතිවූ භූ දේශපාලනික පීඩනයට ප්‍රතිචාර වශයෙන්, 2026 මාර්තු මාසයේදී සාමාන්‍ය මිලකරණ යාන්ත්‍රණයෙන් බැහැරව ඉන්ධන මිල සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ දැමීමටද පියවර ගෙන ඇත.