මොකක්ද මේ අලුතින් එන කුලී නිවාස නීතිය?
February 7, 2026 10:01 pm
පදිංචිකරුවන් ආරක්ෂා කිරීමේ පනත් කෙටුම්පත හරහා නිවෙස් හිමිකරුවන් බරපතළ අගතියකට ලක්වන බවට පාර්ශ්ව කිහිපයක් චෝදනා කරයි.
කෙසේවෙතත් නීති ක්ෂේත්රයේ ප්රවීණයින් පවසන්නේ මෙම කෙටුම්පත පදිංචිකරුවන් ආරක්ෂාව සඳහා අත්යවශ්ය බවය.
කුලී සහ බදු පදනම මත නිවාස හා වෙනත් පරිශ්ර බාහිර පාර්ශ්ව වෙත ලබාදීම ඕනෑම සමාජයක සුලබ ක්රියාවලියකි.
මෙහිදී හිමිකරුවන් හා ගැනුම්කරුවන් අතර ඇතිවිය හැකි ගැටලු වැළැක්වීම සඳහා මෙම ක්රියාවලියට නීතිමය පදනමක් සකස් වී තිබේ.
ඒ අනුව ශ්රී ලංකාව තුළ 2023 අංක 1 දරණ, " බද්දට දී ඇති පරිශ්රවල සන්තකය ආපසු ගැනීමේ විශේෂ විධිවිධාන පනත" ඇතුළු නීතිමය රාමු කිහිපයක් දැකගත හැකියි.
මෙවන් තත්ත්වයක වත්මන් ආණ්ඩුව පසුගියදා පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කළ පදිංචිකරුවන් ආරක්ෂාකිරීමේ පනත් කෙටුම්පත පිළිබඳ දැඩි කතාබහක් මතුව තිබේ.
එහි පූර්විකාවට අනුව කෙටුම්පතේ මූලික අරමුණ වශයෙන් හඳුනාගත හැක්කේ පරිශ්රවලින් පදිංචිකරුවන් අත්තනෝමතික ලෙස ඉවත් කිරීමට එරෙහිව නීතිමය ආරක්ෂණ ක්රමයක් හඳුන්වාදීමය.
කෙසේවෙතත් මෙම පනත් කෙටුම්පත පිරිසකට හානිදායක බවට විවිධ පාර්ශ්ව අදහස් පළ කළ අතර මන්ත්රී ෆයිසර් මුස්තාෆා මහතා මෙය හැඳින්වූයේ යකාගේ නීතියක් ලෙසය.
මෙම කෙටුම්පතේ 2 වැනි වගන්තියට අනුව යම් පරිශ්රයක නීත්යනුකූලව රැඳී සිටින එනම්, බදු ගිවිසුමක් හෝ කුලී ගිවිසුමක් යටතේ බැඳුණු බදු ගැනුම්කරුවෙක් හෝ කුලී නිවැසියෙක් වන අයෙකුට මෙය අදාළ වේ.
ඔහුගේ ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් සැකසී ඇති මෙම කෙටුම්පතට අනුව පදිංචිකරුට කලින් ලබා දී ඇති ඕනෑම පහසුකමක්, අත්යවශ්ය සැපයුමක් හෝ උපයෝගිතා සේවාවක් අත්හිටුවීම හෝ නැවැත්වීම, එවැනි සේවාවක් අලුත්වැඩියා කිරීම හෝ නිසි තත්ත්වයෙන් පවත්වාගෙන යාම ප්රතික්ෂේප කිරීම ඉඩම් හිමියෙකුට කළ නොහැකිය.
මෙහි 4 වන වගන්තිය මගින් පදිංචිකරුවන්ගේ ආරක්ෂාව තවදුරටත් සනාථ කර ඇත්තේ ගෙහිමියා හෝ ඔහු විසින් බලය දෙනු ලබන තැනැත්තෙකුට පදිංචිකරු එම පරිශ්රයෙන් ඉවත් කිරීම පිණිස සෘජුව හෝ වක්රාකාරයෙන් අලාභ හානි සිදුකිරීම, හැරයාම සඳහා පෙළඹවීම සිදු නොකළ යුතු බව ද සඳහන් කරමිනි.
එසේම 5 වන වගන්තියේ වැඩිදුරටත් දක්වා ඇත්තේ අධිකරණ ආඥාවක් මත මිස පදිංචිකරුවෙකු පරිශ්රයෙන් නෙරපීම සිදු නොකළ යුතු බවය.
එමෙන්ම එවැනි ක්රියා සඳහා ඉඩම් හිමියකුට එරෙහිව නීතිමය ක්රියාමාර්ග ගැනීමටත් පදිංචිකරුවකුට බලය පවරා තිබේ.
මේ අතර මෙම පනත් කෙටුම්පත සම්බන්ධයෙන් මේ වන විට මූලික මිනිස් අයිතිවාසිකම් පෙත්සම් කිහිපයක් ද පාර්ශ්ව කිහිපයක් ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවේ ගොනු කර ඇත.
මෙවන් පසුබිමක අධිකරණ අමාත්ය හර්ෂණ නානායක්කාර මහතා පවසන්නේ මෙම කෙටුම්පත සම්බන්ධයෙන් තවමත් අවසන් පියවරකට එළඹ නොමැති බවය.
