අමෙරිකාවේ දකුණු ඉලිනොයිස් විශ්වවිද්‍යාලයේ (Southern Illinois University Carbondale) ක්ෂුද්‍රජීව විද්‍යාඥයෙකු ලෙස කටයුතු කරන මෙරට ආචාර්ය ලහිරු ජයකොඩි මහතාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් යුත් විද්‍යාඥ කණ්ඩායමක් විසින් අතිවිශිෂ්ට සහ අනාගතයට ගැළපෙන නවෝත්පාදනයක් සිදුකර තිබේ.

නාසා (NASA) ආයතනයේ අනුග්‍රහයෙන් ක්‍රියාත්මක වන මෙම පර්යේෂණය හරහා, ප්ලාස්ටික් අපද්‍රව්‍ය සහ ඉවතලන ශාක ද්‍රව්‍ය භාවිතයෙන් ප්‍රෝටීන් බහුල, ආහාරයට ගත හැකි 3D මුද්‍රිත කුකීස් (3D-printed cookies) වර්ගයක් සාර්ථකව නිෂ්පාදනය කිරීමට ඔහු සමත්ව ඇත.

මෙම අභිමානවත් සන්ධිස්ථානය හරහා ලෝකයටම ආදර්ශයක් වීමට මෙරට බිහි වූ දක්ෂ විද්‍යාඥයෙකු සමත් වීම ශ්‍රී ලංකාවටද ඉමහත් ආඩම්බරයකි.

මෙම අපූරු ක්‍රියාවලිය සිදුවන ආකාරය

මූලික අමුද්‍රව්‍ය - ජල බෝතල් සහ සිසිල් බීම බෝතල් නිෂ්පාදනයට බහුලව යොදාගන්නා පොලිඑතිලීන් ටෙරෙෆ්තලේට් (PET) ප්ලාස්ටික්, ඉවතලන ඉරිඟු ගස්වල කොටස් සහ අනෙකුත් ජෛව ස්කන්ධ (biomass) මෙහිදී භාවිත කෙරේ.

බිඳ දැමීමේ ක්‍රියාවලිය (Oxidative Hydrothermal Dissolution)- ප්ලාස්ටික් සහ ශාක අපද්‍රව්‍ය අධික උෂ්ණත්වයක් සහ පීඩනයක් යටතේ ජලය සහ ඔක්සිජන් සමඟ මිශ්‍ර කර, ක්ෂුද්‍රජීවීන්ට දිරවිය හැකි කුඩා අංශු බවට පත් කරනු ලබයි.

ක්ෂුද්‍රජීවී දායකත්වය - බිඳ දැමූ ප්ලාස්ටික් සංයෝග වෙත විශේෂයෙන් සකස් කරන ලද බැක්ටීරියා හෝ යීස්ට් (yeast) වික්‍රියා එකතු කරනු ලැබේ. මෙම ක්ෂුද්‍රජීවීන් ප්ලාස්ටික් උපද්‍රව්‍ය පරිභෝජනය කරමින්, ඒවා ප්‍රෝටීන්, මේද සහ අත්‍යවශ්‍ය සීනිවලින් පිරුණු පෝෂ්‍යදායී ජෛව ස්කන්ධයක් බවට පරිවර්තනය කරයි.

3D මුද්‍රණය - එලෙස සකස් කර ගන්නා ලද පේස්ට් එක, තන්තු (fiber), පිෂ්ඨය (starch) සහ රසකාරක සමඟ මිශ්‍ර කර 3D ආහාර මුද්‍රණ යන්ත්‍රයකට (3D food printer) යොමු කරයි. එහිදී එය කුකීස් හැඩයට ස්ථරයෙන් ස්ථරයට මුද්‍රණය කර, අවසානයේ ඝන ආහාරයක් ලෙස බේක් කර ගනු ලැබේ. "µBites" ලෙස නම් කර ඇති මෙම කුකීස් එකක නිෂ්පාදන පිරිවැය කිලෝග්‍රෑමයකට අමෙරිකානු ඩොලර් 60 කි.

මෙම නවෝත්පාදනයේ ඇති ප්‍රයෝජන

අභ්‍යවකාශ මෙහෙයුම් සඳහා - අඟහරු වෙත යන දීර්ඝ අභ්‍යවකාශ මෙහෙයුම් වැනි දිගුකාලීන ගමන්වලදී අභ්‍යවකාශ ගගනගාමීන්ට අවශ්‍ය ආහාර සැපයීම සඳහා මෙය ඉමහත් පිටුවහලකි. නෞකාව තුළ ඇති ප්ලාස්ටික් ඇසුරුම් සහ ඉවතලන උපකරණ මෙලෙස නැවත පෝෂ්‍යදායී ආහාර බවට පත් කර ගැනීමට මෙයින් අවස්ථාව සැලසේ.

සබ්මැරීනවල හෝ ස්වභාවික ආපදා කලාප වැනි ආහාර ලබාගැනීමට අපහසු අවස්ථාවලදී මෙම ආහාර ඉතා ප්‍රයෝජනවත් වේ.

2050 වන විට ගෝලීය ආහාර ඉල්ලුම ඉහළ යාමත් සමඟ ලෝක ජනගහනය මුහුණ දෙන කුසගින්න වැනි ගැටලු සඳහා ක්ෂුද්‍රජීවීන් ආශ්‍රිත මෙම තාක්ෂණය මහඟු විසඳුමක් වනු ඇතැයි ආචාර්ය ජයකොඩි පෙන්වා දෙයි.

ප්ලාස්ටික් දූෂණ ගැටලුවට සහ ආහාර අනාරක්ෂිතභාවයට එකවර විසඳුම් ලබා දෙන මෙම විප්ලවීය සොයාගැනීම සම්බන්ධයෙන් තවදුරටත් මිනිසුන් මත පරීක්ෂා කිරීම සඳහා ආයතනික අනුමැතිය ලැබීමට නියමිතව ඇති අතර, දැනට සිදු කළ පරීක්ෂණවලදී මෙම කුකීස්වල සුවඳ ඉතා යහපත් මට්ටමක පවතින බව පර්යේෂකයෝ තහවුරු කරති.