header logo
Vallibel FD
Valible Le
විශේෂාංග
දරු ප්‍රසූතියෙන් පසු මඟහැරි යන මාතෘ සෞඛ්‍ය
දරු ප්‍රසූතියෙන් පසු මඟහැරි යන මාතෘ සෞඛ්‍ය
Mobitel 1278

දරු ප්‍රසූතිය යනු මවකට සහ දරුවාට නව ජීවිතයක් ලබා දෙන සුන්දර අවස්ථාවක් වුවද, එයින් අනතුරුව උද්ගත වන දිගුකාලීන ශාරීරික හා මානසික සංකූලතා හේතුවෙන් මිලියන සංඛ්‍යාත කාන්තාවන් පිරිසක් දශක ගණනාවක් පුරා නිහඬව පීඩා විඳිමින් සිටින බව නවතම වාර්තා අනාවරණය කරයි.

විදෙස් මාධ්‍ය විසින් අනාවරණය කරන ලද මෙම තොරතුරු මගින් මාතෘ සෞඛ්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ බොහෝ දෙනා කතා නොකරන අඳුරු පැතිකඩක් ලෝකයාට හෙළි කරයි.

ගෝලීය වශයෙන් මාතෘ මරණ සංඛ්‍යාව 2000 වසරේ සිට 2023 වසර දක්වා කාලය තුළ 40%කින් පමණ පහළ බැස තිබුණද, දරු ප්‍රසූතියෙන් පසු මව්වරුන්ට මුහුණ දීමට සිදුවන දිගුකාලීන සෞඛ්‍ය ගැටලු කෙරෙහි තවමත් ප්‍රමාණවත් අවධානයක් යොමු වී නොමැත.

ගෝලීය වශයෙන් මිලියන සංඛ්‍යාත පිරිසක් පීඩාවට

ගෝලීය දත්ත වලට අනුව, සෑම වසරකම මිලියන 40කට අධික කාන්තාවන් පිරිසක් දරු ප්‍රසූතියෙන් පසු මාස හෝ වසර ගණනාවක් පවතින විවිධ සංකූලතා හේතුවෙන් දුෂ්කරතාවන්ට මුහුණ දෙති. මුත්‍රා හා මලපහ පිටවීම පාලනය කර ගැනීමට නොහැකි වීම (Incontinence), නිදන්ගත ශ්‍රෝණි වේදනාව, අනාගත ප්‍රජනන සෞඛ්‍යයට බලපාන කැළැල් පටක සහ ජීවිතයට තර්ජනයක් වන බඩවැල් අවහිරතා මේ අතර ප්‍රධාන වේ. බොහෝ කාන්තාවන් මෙම ගැටලු "සාමාන්‍ය තත්ත්වයන්" ලෙස සලකා නිහඬව දුක් විඳින්නේ, ඒ සඳහා නිසි උපදෙස් හෝ ප්‍රතිකාර ලබා ගැනීමට මඟක් නොමැති නිසාය.

සිසේරියන් සැත්කම් සහ මාරාන්තික බඩවැල් අවහිරතා

ලොව පුරා සිසේරියන් සැත්කම් (Caesarean sections) ක්‍රමයෙන් වැඩි වෙමින් පවතින අතර, එය සමස්ත දරු ප්‍රසූතීන්ගෙන් 21%ක් (අමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ 32%කට අධික ප්‍රමාණයක් සහ ඩොමිනිකන් ජනපදයේ 58%ක් දක්වා) නියෝජනය කරයි.

සිසේරියන් සැත්කමක් මවකගේ සහ දරුවාගේ ජීවිත බේරා ගැනීමට අත්‍යවශ්‍ය විය හැකි නමුත්, එය ප්‍රධාන උදර ශල්‍යකර්මයක් බව බොහෝ දෙනා අමතක කරති.

මෙම සැත්කම් හේතුවෙන් උදරය තුළ ඇති වන කැළැල් පටක (Adhesions) අභ්‍යන්තර අවයව එකිනෙකට ඇලී යාමට හේතු වේ.

අමෙරිකානු අධ්‍යයනයකින් හෙළි වී ඇත්තේ සිසේරියන් සැත්කම් සිදු කළ මව්වරුන්ට, ස්වාභාවික ලෙස දරුවන් බිහි කළ මව්වරුන්ට වඩා පසුකාලීනව හෘද රෝග, දියවැඩියාව, වකුගඩු රෝග සහ ආසාදන හේතුවෙන් මිය යාමේ අවදානම 16%කින් වැඩි බවය.

ස්වාභාවික දරු ප්‍රසූතීන්හිදී සිදුවන දිගුකාලීන හානි

ස්වාභාවික දරු ප්‍රසූතීන්හිදී ද බරපතල සංකූලතා ඇති විය හැක. දරු ප්‍රසූතීන්ගෙන් 90%ක පමණ ප්‍රමාණයකදී යම් මට්ටමක ඉරීයාම් (Tears), කැපීම් හෝ එපිසියෝටමි (Episiotomy) තත්ත්වයන් ඇති වේ.

හතරවන මට්ටමේ ඉරීයාම් (Fourth-degree tears) - මළපහ සහ වාතය පාලනය කරන ගුද ප්‍රාචීරය (Anal sphincter) ඉරී යාම නිසා කාන්තාවන් දැඩි ලෙස අසරණ වේ.

ස්නායු හානි සහ නිදන්ගත වේදනා - ෆෝසෙප්ස් (Forceps) වැනි උපකරණ භාවිත කර දරුවන් බිහි කිරීමේදී පුඩෙන්ඩල් ස්නායුවට (Pudendal nerve) සිදුවන හානි නිසා දශක ගණනාවක් පුරා දිනපතා දැඩි වේදනා විඳීමට මව්වරුන්ට සිදුවේ.

බහුලව වාර්තා වන රෝග ලක්ෂණ - සංසර්ගයේදී වේදනාව ඇති වීම (Dyspareunia - 35%), පහළ පිට මූත්‍රා වේදනාව (32%), මුත්‍රා පිටවීම පාලනය නොහැකි වීම (8% - 31%) සහ මලපහ පිටවීම පාලනය නොහැකි වීම (19%) යනාදිය ප්‍රධාන වේ.

මානසික සෞඛ්‍යයට එල්ල වන දැඩි බලපෑම

මෙම ශාරීරික වේදනාවන්ට අමතරව දැඩි මානසික කම්පනයන්ටද මව්වරුන් මුහුණ දෙති. දරු ප්‍රසූතියේදී සිදු වූ දරුණු තුවාල සහ සංකූලතා හේතුවෙන් පශ්චාත් ප්‍රසව මානසික ආතතිය (PTSD), දැඩි කාංසාව, අවපීඩනය (Depression), සහ දරු ප්‍රසූතිය පිළිබඳ අනාගත බිය (Tokophobia) වැනි තත්ත්වයන් වසර ගණනාවක් පුරා පැවතිය හැක. බොහෝ මව්වරුන් නිසි රෝග විනිශ්චයකින් තොරව වසර ගණනාවක් තිස්සේ මෙම මානසික පීඩනයන් සමඟ තලාවෙමින් ජීවත් වෙති.

මව්වරුන් නොසලකා හැරීම සහ වෛද්‍ය ප්‍රතිචාරවල ගැටලු

ප්‍රසව හා නාරිවේද ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රවීණයන් පෙන්වා දෙන පරිදි, දරුවා බිහි වූ පසු සමස්ත අවධානය දරුවා වෙත යොමුවන අතර මව සම්පූර්ණයෙන්ම අමතක කරනු ලබයි.

ප්‍රසිද්ධ ප්‍රසව හා නාරිවේද මහාචාර්ය ඇලිසන් ස්ටූබේ (Alison Stuebe) පවසන පරිදි,

"මෙය හරියට දරුවා යනු 'කැන්ඩි එක' වන අතර, මව යනු 'එහි කඩදාසියයි' කියා සිතීමක් වැන්න. කැන්ඩි එක ගත් පසු කඩදාසිය ඉවත දමන්නාක් මෙන්, මව සම්පූර්ණයෙන්ම අමතක කරනු ලැබේ."

එපමණක් නොව, බොහෝ කාන්තාවන්ගේ ශාරීරික වේදනාවන් සහ පැමිණිලි වෛද්‍යවරුන් විසින් සැහැල්ලුවට ලක් කිරීම හෝ ඒවා "මනෝමය තත්ත්වයන්" ලෙස බැහැර කිරීම නිසා මව්වරුන් තවත් මානසික අසහනයකට පත් වේ.

විසඳුම කුමක්ද?

මෙම අර්බුදයට පිළියම් ලෙස ප්‍රසව හා නාරිවේද විශේෂඥයින් අවධාරණය කරන්නේ,

දීර්ඝකාලීන පසු විපරම් (Extended follow-up)-  දරු ප්‍රසූතියෙන් පසු මාස කිහිපයකින් පමණක් වෛද්‍ය පරීක්ෂණ සීමා නොකර, මව්වරුන්ගේ සෞඛ්‍යය පිළිබඳ වසර ගණනාවක් පුරා නිරීක්ෂණය කිරීම.

මව්වරුන් දැනුවත් කිරීම -  දරු ප්‍රසූතියෙන් පසු ඇති වන අසාමාන්‍ය වේදනා සහ සංකූලතා "සාමාන්‍යයි" ලෙස සලකා නොසලකා හැරීමෙන් තොරව, ඒ සඳහා වෛද්‍ය උපදෙස් සහ උකුල්/ශ්‍රෝණි භෞතචිකිත්සක ප්‍රතිකාර (Pelvic floor physiotherapy) ලබා ගැනීමට ඉදිරිපත් වීම.

තමන් වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම (Self-advocacy) -  තමන් මුහුණ දෙන වේදනාවන් වෙනුවෙන් හඬ නැඟීමට සහ නිසි වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ලබා ගැනීමට කාන්තාවන් සවිබල ගැන්වීම ඉතා වැදගත් වේ.

දරු ප්‍රසූතියෙන් පසු මව්වරුන් මුහුණ දෙන මෙම නිහඬ අරගල සහ දුෂ්කරතා සමාජය හමුවට ගෙන ඒම මඟින් මේ පිළිබඳව පුළුල් සංවාදයක් හා දැනුවත්භාවයක් ඇති කළ හැක. මව්වරුන්ගේ සෞඛ්‍යය සුරක්ෂිත කිරීම යනු දරුවාගේ මෙන්ම සමස්ත පවුලේම අනාගතය සුරක්ෂිත කිරීමයි. එබැවින්, දරු ප්‍රසූතියෙන් පසු මවට ලැබෙන සත්කාරය සහ අවධානය දරුවාට ලබාදෙන සැලකිල්ලටම සමානව අත්‍යවශ්‍ය වන බව වටහා ගනිමින්, මව්වරුන්ගේ දිගුකාලීන ශාරීරික හා මානසික යහපැවැත්ම වෙනුවෙන් සමාජයක් ලෙසත් සෞඛ්‍ය අංශ ලෙසත් එකතු වී කටයුතු කිරීම කාලීන අවශ්‍යතාවකි.

 

MostRead

Mobitel 1278

වීඩියෝපුවත්

"ගණිතය ගැන අවබෝධයක් නැති එක තමා මේ රටේ පළවෙනි ප්‍රශ්නේ | Ada Derana

"ගණිතය ගැන අවබෝධයක් නැති එක තමා මේ රටේ පළවෙනි ප්‍රශ්නේ | Ada Derana

"සංගායනාවක් තියලා සිවුරට නොගැළපෙන අය ඉවත් කරන්න''

"සංගායනාවක් තියලා සිවුරට නොගැළපෙන අය ඉවත් කරන්න''

ලාෆ්ස් ගෑස් සමාගමේ නිලධාරීන් පාරිභෝගික අධිකාරියට කැඳවයි

ලාෆ්ස් ගෑස් සමාගමේ නිලධාරීන් පාරිභෝගික අධිකාරියට කැඳවයි

 විදෙස් සංචිත අර්බුදයක් ගැන මරික්කාර් ආණ්ඩුවට අනතුරු අඟවයි"මේක පොඩි එකාගේ සුරංගනා පොත වගේමයි"

විදෙස් සංචිත අර්බුදයක් ගැන මරික්කාර් ආණ්ඩුවට අනතුරු අඟවයි"මේක පොඩි එකාගේ සුරංගනා පොත වගේමයි"

වෘත්තීය සමිති කිහිපයක් තවදුරටත් අයවැයට විරෝධය

වෘත්තීය සමිති කිහිපයක් තවදුරටත් අයවැයට විරෝධය

චමල් රාජපක්ෂගේ බිරිඳ චන්ද්‍රා මාලනීගේ දේහය මැදමුලනට...

චමල් රාජපක්ෂගේ බිරිඳ චන්ද්‍රා මාලනීගේ දේහය මැදමුලනට...

දෑතට විලංගු ලා කස්සප හිමි... ත්‍රිකුණාමලය අධිකරණයට රැගෙන ආ හැටි

දෑතට විලංගු ලා කස්සප හිමි... ත්‍රිකුණාමලය අධිකරණයට රැගෙන ආ හැටි

බෙංගාල බොක්කේ අඩුපීඩන කලාපය හෙට සුළි කුණාටුවක්...

බෙංගාල බොක්කේ අඩුපීඩන කලාපය හෙට සුළි කුණාටුවක්...

දිවුලපිටියේ පැත්තක් කළු කරමින් පැය 8කටත් වඩා ගිනිගත් 'ෆ්‍රැක්ට්‍රිය'

දිවුලපිටියේ පැත්තක් කළු කරමින් පැය 8කටත් වඩා ගිනිගත් 'ෆ්‍රැක්ට්‍රිය'

අයවැයේ බෙදීම් දැක්ක විපක්ෂ නියෝජිතයෝ..

අයවැයේ බෙදීම් දැක්ක විපක්ෂ නියෝජිතයෝ..

කෝපි හදන, කෑම බෙදන, මේස පිහින රොබෝ වේටර්වරු ! - චීනයේ APEC මාධ්‍ය මධ්‍යස්ථානයේ පෙරළියක් | Ada Derana

කෝපි හදන, කෑම බෙදන, මේස පිහින රොබෝ වේටර්වරු ! - චීනයේ APEC මාධ්‍ය මධ්‍යස්ථානයේ පෙරළියක් | Ada Derana

ජනාධිපතිතුමනි, අපි කාටද මේ ගැන කියන්නේ ? -පවුල් රැසකට දුක් දුන් ජ’පුර රෝහලෙන් ආ මහා ජලකඳ| Ada Derana

ජනාධිපතිතුමනි, අපි කාටද මේ ගැන කියන්නේ ? -පවුල් රැසකට දුක් දුන් ජ’පුර රෝහලෙන් ආ මහා ජලකඳ| Ada Derana

ලෙඩ ගොඩක් එක්ක රට වටේ දුවන සුවසැරිය කෝප් හමුවට - ''2018න් පස්සේ වැටුප් වැඩිවෙලා නැහැ'' | Ada Derana

ලෙඩ ගොඩක් එක්ක රට වටේ දුවන සුවසැරිය කෝප් හමුවට - ''2018න් පස්සේ වැටුප් වැඩිවෙලා නැහැ'' | Ada Derana

ලොව පුරා විසිරුණු ශ්‍රී ලාංකික ව්‍යවසායකයින් සහ වෘත්තිකයින් ඩිජිටල් වේදිකාවකට ගෙනඑමින් GLEC එළිදකී

ලොව පුරා විසිරුණු ශ්‍රී ලාංකික ව්‍යවසායකයින් සහ වෘත්තිකයින් ඩිජිටල් වේදිකාවකට ගෙනඑමින් GLEC එළිදකී

''අයවැය යෝජනා හරියට කළොත්, 2027 අග රට බංකොලොත්...මාලිමාවට වැඩ බැරි නිසා බයක් නෑ'' | Ada Derana

''අයවැය යෝජනා හරියට කළොත්, 2027 අග රට බංකොලොත්...මාලිමාවට වැඩ බැරි නිසා බයක් නෑ'' | Ada Derana

Mobitel 1278
Lassana Flora

Spotlight

 දවසේ කාටුන් විස්තරේ

දවසේ කාටුන් විස්තරේ

 නිලධාරීන් මරණයෙන් බේරගන්න පොලිසියට ජිම්

නිලධාරීන් මරණයෙන් බේරගන්න පොලිසියට ජිම්

 ඉතිහාසයේ විශාලම වාහන තොගය වනජීවී සංරක්ෂණයට

ඉතිහාසයේ විශාලම වාහන තොගය වනජීවී සංරක්ෂණයට

 ණය පොලී බර අඩුවෙයි

ණය පොලී බර අඩුවෙයි

 සංචාරක සංවර්ධන බද්ද අහෝසිය ලෙඩක්

සංචාරක සංවර්ධන බද්ද අහෝසිය ලෙඩක්

 ජාතික ආදායමෙන් සියයට 56ක් සියයට විස්සක් අතේ

ජාතික ආදායමෙන් සියයට 56ක් සියයට විස්සක් අතේ

 දවසේ කාටූන් විස්තරේ

දවසේ කාටූන් විස්තරේ

RMV කාර්යාලය අසල හොර 'RMV' නිවසක්

RMV කාර්යාලය අසල හොර 'RMV' නිවසක්

 1990 සුවසැරියට ඉන්දියාවෙන් බිලියන 1.72ක නව ගිලන්රථ 100ක්

1990 සුවසැරියට ඉන්දියාවෙන් බිලියන 1.72ක නව ගිලන්රථ 100ක්

 ජවිපෙ 37 වැනි ඉල්මහ විරු සමරුව අද

ජවිපෙ 37 වැනි ඉල්මහ විරු සමරුව අද

බෙංගාල බොක්ක යළි කැලඹෙයි - වැස්ස එක්ක කුණාටු අවදානමක්

බෙංගාල බොක්ක යළි කැලඹෙයි - වැස්ස එක්ක කුණාටු අවදානමක්

 වාහන 12ක් දකුණේ සමුප කොමසාරිස් අතට - වරුණිගේ වාහනයත් ඒ අතර

වාහන 12ක් දකුණේ සමුප කොමසාරිස් අතට - වරුණිගේ වාහනයත් ඒ අතර

නාගොඩ රෝහලේ සාදයකදී දොස්තරලා ගුටි ඇනගෙන

නාගොඩ රෝහලේ සාදයකදී දොස්තරලා ගුටි ඇනගෙන

දවසේ කාටූන් විස්තරය

දවසේ කාටූන් විස්තරය

තෑගි ඉල්ලපු රංජන් ජයලාල්ට මොකද වෙන්නේ ?

තෑගි ඉල්ලපු රංජන් ජයලාල්ට මොකද වෙන්නේ ?