කලක් ලොව ප්‍රමුඛතම මත්ස්‍ය අපනයන මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත්ව තිබූ කැනඩාවේ ලැබ්‍රඩෝර් වෙරළට ඔබ්බෙන් පිහිටි බැට්ල් හාබර් (Battle Harbour) දූපත අද වනවිට සංචාරකයින්ට අතීත ජීවන රටාව අත්විඳිය හැකි සුවිශේෂී ගමනාන්තයක් බවට පත්ව තිබේ.
ස්ථිර ජනාවාසයක් නොමැති මෙම දූපතේ මෝටර් රථ ධාවනය නොවන අතර, සාමාන්‍ය ජංගම දුරකථන සංඥා ද නොමැත.
කලක් ධීවරයන්ගෙන් සහ වෙළෙඳුන්ගෙන් පිරී පැවති මෙම කුඩා දූපතේ අද දක්නට ලැබෙන්නේ ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලද පැරණි ලී ගොඩනැගිලි, මත්ස්‍ය සැකසුම් කටයුතු සිදුකළ ස්ථාන සහ ඓතිහාසික රැහැන් රහිත සන්නිවේදන කුලුනු ඇතුළු අතීත උරුමයන් රැසකි.
1770 දශකයේදී ඉංග්‍රීසි වෙළෙඳකරුවෙකු වූ ජෝන් ස්ලේඩ් විසින් මෙම දූපතේ වෙළෙඳ මෙහෙයුමක් ආරම්භ කර තිබේ.
එහිදී අල්ලාගත් මසුන්ට ලුණු යොදා කල් තබාගත හැකි ආකාරයට සකස් කර යුරෝපය සහ කැරිබියානු කලාපය ඇතුළු විදේශීය වෙළෙඳපොළ වෙත අපනයනය කර ඇත.
දූපත සමෘද්ධිමත් අවධියේදී රෝහලක්, පාසලක්, පල්ලියක් සහ රැහැන් රහිත සන්නිවේදන මධ්‍යස්ථානයක් ද පැවති බව සඳහන් වේ.
එම කාලයේදී පුද්ගලයන් 300ක පමණ පිරිසක් ස්ථිරව පදිංචිව සිට ඇති අතර, ධීවර කටයුතු සඳහා සෘතුමය වශයෙන් දහස් ගණනක් ද එහි පැමිණ තිබේ.
කෙසේ වෙතත්, කාලයත් සමඟ බැට්ල් හාබර් දූපතේ සමෘද්ධිය ක්‍රමයෙන් පිරිහීමට ලක්විය.
1930 වසරේදී ඇති වූ විනාශකාරී ගින්නක්, මත්ස්‍ය සම්පත අඩුවීම සහ 1960 දශකයේ ක්‍රියාත්මක වූ ජනතාව වෙනත් ප්‍රදේශවල නැවත පදිංචි කිරීමේ වැඩසටහන් හේතුවෙන් දූපතේ ජනගහනය ක්‍රමයෙන් අඩුවී ගියේය.
1970 දශකය වනවිට එහි වසර පුරා පදිංචිව සිටි අවසන් පිරිස ද දූපතෙන් ඉවත්ව ගොස් තිබේ.
1992 ජූලි 2 වැනිදා කැනඩා රජය විසින් කෝඩ් මසුන් ඇල්ලීම තහනම් කිරීමට ගත් තීරණයත් සමඟ එම ධීවර කර්මාන්තයට තවත් දැඩි බලපෑමක් එල්ල විය.
එම තීරණය හේතුවෙන් නිව්ෆවුන්ඩ්ලන්ඩ් සහ ලැබ්‍රඩෝර් ප්‍රදේශවල පුද්ගලයන් 30,000කට පමණ රැකියා අහිමි වූ බව වාර්තාවල දැක්වේ.
මේ වනවිට දූපතේ පැරණි ගොඩනැගිලි සංරක්ෂණය කිරීමේ කටයුතු Battle Harbour Historic Trust මඟින් සිදුකරනු ලබයි.
ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලද පැරණි වෙළෙඳ ගොඩනැගිල්ලක කාමර මෙන්ම පැරණි නිවාස නවීකරණය කර සකස් කළ කුටි ද සංචාරක නවාතැන් ලෙස භාවිත කෙරේ.
ගිම්හාන සමයේදී පෞද්ගලික නිවාස 16ක් පමණ දූපතේ පවතින නමුත් වසර පුරා ජීවත් වන ස්ථිර ජනගහනයක් එහි නොමැත.
දූපතට පැමිණෙන සංචාරකයන්ට නවීන පහසුකම්වලින් පිරි පරිසරයකට වඩා වෙනස් අත්දැකීමක් හිමිවේ.
එහි රූපවාහිනී පහසුකම් හෝ සාමාන්‍ය ජංගම දුරකථන සම්බන්ධතා නොමැති අතර, එක් ස්ථානයක පමණක් පොදු වයිෆයි පහසුකම් පවතී.
හදිසි අවස්ථා සඳහා විශේෂ සන්නිවේදන උපකරණ ද සපයා තිබේ.
දූපතේ රාත්‍රිය ගත කරන සංචාරකයන්ට මුහුදු ආහාර ඇතුළු දේශීය ආහාර රසවිඳීමටත්, පැරණි සුසාන භූමි නැරඹීමටත්, ආක්ටික් හිවලුන් දැකගැනීමටත් අවස්ථාව හිමිවේ.
එමෙන්ම දූපතේ ඓතිහාසික ගොඩනැගිලි සහ අතීත ධීවර කර්මාන්තය පිළිබඳ තොරතුරු ඇතුළත් මඟපෙන්වන සංචාර ද සංවිධානය කර තිබේ.
දූපතේ ඓතිහාසික ස්ථාන අතර 1906 වසරේ ඉදිකර පසුව 1931 වසරේදී නැවත ඉදිකරන ලද මාර්කෝනි රැහැන් රහිත සන්නිවේදන කුලුනු යුගලයට විශේෂ ස්ථානයක් හිමිවේ.
ඉතාලි ජාතික ගුග්ලියෙල්මෝ මාර්කෝනිගේ රැහැන් රහිත සන්නිවේදන තාක්ෂණය මත පදනම් වූ මෙම පද්ධතිය අතීතයේදී මුහුදු ගමන්වල නිරත වූ නාවිකයන්ට මඟපෙන්වීමට සහ පණිවුඩ හුවමාරු කිරීමට භාවිත කර තිබේ.
උතුරු ඇමරිකාවේ තවමත් ඉතිරිව ඇති එම වර්ගයේ අවසන් කුලුනු යුගලය ලෙස මෙය සැලකෙන බව වාර්තාවල සඳහන් වේ.
එම කුලුනු ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සඳහා කැනේඩියානු ඩොලර් 200,000ක මුදලක් රැස් කිරීමට අවශ්‍යව ඇති බව ද සඳහන් වේ.
බැට්ල් හාබර් දූපත සාමාන්‍යයෙන් ජුනි මාසයේ සිට සැප්තැම්බර් මුල දක්වා සංචාරකයන් සඳහා විවෘතව පවතී.
එහි ළඟාවීම සඳහා පළමුව ගුවන් මඟින් කැනඩාවේ හැපි වැලි–ගූස් බේ (Happy Valley–Goose Bay) වෙත පැමිණ, අනතුරුව පැය පහක පමණ මාර්ග ගමනකින් මේරිස් හාබර් (Mary’s Harbour) වෙත ළඟා විය යුතුය.
එතැන් සිට මිනිත්තු 60ත් 75ත් අතර කාලයක් ගතවන බෝට්ටු ගමනකින් දූපතට ළඟාවිය හැකිය.
පුද්ගලයන් දෙදෙනකු සඳහා රාත්‍රී දෙකක නවාතැන් පැකේජයක මිල කැනේඩියානු ඩොලර් 1,570ක පමණ මුදලකින් ආරම්භ වේ.
එයට නවාතැන් පහසුකම්, බෝට්ටු ගමන්, ආහාර සහ ඓතිහාසික ස්ථාන වෙත සංචාරයක් ඇතුළත් වේ.
කලක් ධීවර කර්මාන්තය ඔස්සේ ලොව සමඟ සම්බන්ධ වූ බැට්ල් හාබර් දූපත අද වනවිට නවීන ලෝකයෙන් ඈත්ව පිහිටි ඓතිහාසික සංචාරක ගමනාන්තයක් බවට පත්ව තිබේ.
එහි පැරණි ගොඩනැගිලි, මුහුදු වෙරළ සහ නිහඬ පරිසරය තුළින් අතීතයේ ජීවන රටාව අත්විඳීමට සංචාරකයන්ට අදත් අවස්ථාව හිමිවේ.
