ඉරානය සමඟ පවතින යුද්ධය හේතුවෙන් 2026 අගෝස්තු 1 වැනිදා වන විට අමෙරිකානු ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුවට අමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 38ක පමණ වියදමක් දැරීමට සිදුව ඇති බව, කොංග්රස් අයවැය කාර්යාලය Congressional Budget Office (CBO) පවසයි.
එම කාර්යාලය මඟින් ඊයේ (15) නිකුත් කළ වාර්තාවකට අනුව, ගැටුම තවදුරටත් පැවතියහොත් යුද්ධයේ තීව්රතාව අනුව අමෙරිකානු හමුදාවට සෑම මසකටම ඩොලර් බිලියන 2–3ක් හෝ ඊට වැඩි මුදලක් වැය විය හැකි බවද පෙන්වා දී ඇත.
මෙම වියදම් අතර යුද්ධයේදී භාවිත කළ මිසයිල හා අනෙකුත් අවි නැවත මිලදී ගැනීම, විනාශ වූ හමුදා උපකරණ ප්රතිස්ථාපනය කිරීම සහ ඉන්ධන වියදම් ඉහළ යාම ඇතුළත් වේ.
ඒ අතරින් විශාලතම වියදම ලෙස භාවිත කළ අවි නැවත පිරවීම සඳහා ඩොලර් බිලියන 21.7ක් ඇස්තමේන්තු කර තිබේ.
විශේෂයෙන්ම, මිසයිල ආරක්ෂක පද්ධති සඳහා භාවිත කරන interceptors විශාල ප්රමාණයක් වැය වී ඇති බව කොංග්රස් අයවැය කාර්යාලය අනතුරු අඟවා ඇත.
2025 ජුනි මාසයේ සිට අමෙරිකාව සතුව තිබූ එම අවි තොගයෙන් අඩක් සිට තුනෙන් දෙකක් අතර ප්රමාණයක් භාවිත වී ඇති බව මිලදී ගැනීම් හා වාර්තාගත වියදම් සංසන්දනය කිරීමෙන් පෙනී යන බව එම වාර්තාව සඳහන් කරයි.
මෙම විශ්ලේෂණය සිදුකර ඇත්තේ, අමෙරිකානු කොංග්රස් මන්ත්රීවරුන් පිරිසකගේ ඉල්ලීමකට අනුවය. ආරක්ෂක ලේකම් Pete Hegseth ද ජූලි මාසයේදී ඉරාන යුද්ධය සඳහා වැය වී ඇති මුදල ඩොලර් බිලියන 37.5ක් ලෙස ඇස්තමේන්තු කර තිබුණි.
ආර්ථිකයටත් බලපෑමක්
කොංග්රස් අයවැය කාර්යාලය පවසන්නේ, යුද්ධයේ ප්රධාන ආර්ථික බලපෑමක් ලෙස තෙල් සහ ස්වභාවික ගෑස් සැපයුම්වලට ඇති වූ බාධා හේතුවෙන් උද්ධමන පීඩනය ඉහළ යාම හඳුනාගෙන ඇති බවයි.
ඉරානය විසින් හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධිය අවහිර කිරීමත් සමඟ තෙල් ප්රවාහනයට බාධා ඇති වී තෙල් මිල ඉහළ ගොස් තිබේ.
ඒ අනුව, ලබන වසරේ පළමු කාර්තුවේදී අමෙරිකාවේ උද්ධමනය පෙබරවාරි මාසයේ කළ පුරෝකථනයට වඩා ප්රතිශත ඒකක 0.5කින් ඉහළ විය හැකි බව කොංග්රස් අයවැය කාර්යාලය නව ඇස්තමේන්තුවෙන් පෙන්වා දෙයි.
ආහාර සහ බලශක්ති මිල ගණන් ඉවත් කර ගණනය කරන මූලික උද්ධමනයද පෙර පුරෝකථනයට වඩා ප්රතිශත ඒකක 0.3කින් ඉහළ යා හැකි බව එහි සඳහන් වේ.
උද්ධමනය ඉහළ යාම හේතුවෙන් අමෙරිකානු රජයේ Treasury securities සඳහා ගෙවිය යුතු පොලී අනුපාතද ඉහළ යා හැකි බව ඔවුන් පවසයි.
