header logo
Vallibel FD
Valible Le
විශේෂාංග
දින 16කට ගුවන් ගමන් 27ක් - FIFA සභාපති පෞද්ගලික ජෙට් යානයෙන් ගිය දුර
දින 16කට ගුවන් ගමන් 27ක් - FIFA සභාපති පෞද්ගලික ජෙට් යානයෙන් ගිය දුර
Mobitel 1278

අමෙරිකාව, කැනඩාව සහ මෙක්සිකෝවේ පැවැත්වෙන 2026 පාපන්දු ලෝක කුසලාන තරගාවලියේ පළමු සති දෙකක කාලය තුළ පමණක් තරග 24කට සහභාගි වීම සඳහා ජාත්‍යන්තර පාපන්දු සම්මේලනයේ සභාපති ජියානි ඉන්ෆැන්ටිනෝ පෞද්ගලික ජෙට් යානයකින් සැතපුම් දහස් ගණනක් පියාසර කර ඇතැයි විදෙස් පුවත් අනාවරණය කරයි.

රටවල් තුනක, සත්කාරක නගර 16ක පැවැත්වෙන මෙම දැවැන්ත තරගාවලියේදී ෆිෆා සභාපතිවරයා පරිසරය සුරැකීම පිළිබඳව විවිධ ප්‍රතිඥා දී තිබුණ ද, ඔහුගේ මෙම අධික පෞද්ගලික ජෙට් යානා භාවිතය දැඩි විවේචනයට ලක්ව තිබේ.

සිදුකළ ගුවන් යානා විශ්ලේෂණ දත්ත (Plane-tracking data) අනුව, සභාපතිවරයා භාවිත කළ Gulfstream G650ER වර්ගයේ පෞද්ගලික ජෙට් යානය දින 16ක් තුළ ගුවන් ගමන් 27ක් සිදු කර ඇත.

මෙම සති දෙකක කාලය තුළ එම ජෙට් යානයෙන් නිකුත් වූ කාබන් විමෝචනය සාමාන්‍ය මිනිසුන් 78 දෙනෙකු වසරක් පුරා සිදු කරන සමස්ත පරිසර දූෂණයට සමාන බව ගණන් බලා තිබේ.

කණ්ඩායම් වටයේ තරග පැවැති කාලය තුළ ඉන්ෆැන්ටිනෝ ඇතැම් දිනවලදී එකිනෙකට සැතපුම් සිය ගණනක් දුරින් පිහිටි නගරවල පැවැති තරග දෙක බැගින් නැරඹීමට ගොස් ඇත. සමහර දිනවල ඔහු වෙනස් ගුවන් ගමන් තුනක් පවා සිදු කර තිබේ.

ඔහු ගිය දිගුම ගුවන් ගමන සටහන් වූයේ ජුනි 13 වෙනිදා වැන්කුවර් සිට මියාමි දක්වා වූ සැතපුම් 2,800ක සංචාරයයි.

එමෙන්ම ජුනි 22 දින ඔහු ෆිලඩෙල්ෆියා සිට නිව් ජර්සි දක්වා සැතපුම් 92ක ඉතා කෙටි ගුවන් ගමනක් ද සිදු කර ඇත. ඔහුගේ කාර්යබහුලම දිනය වූ ජුනි 15 වෙනදා ඔහු මියාමි සිට සීඇටල් දක්වා සැතපුම් 2,700ක් පියාසර කර, පසුව එදිනම සවස තරගයක් නැරඹීම සඳහා ලොස් ඇන්ජලීස් දක්වා තවත් සැතපුම් 960ක් පියාසර කර තිබේ.

දත්ත විශ්ලේෂණයට අනුව, තරගාවලිය ආරම්භයේ සිට ජුනි 27 දක්වා කාලය තුළ මෙම පෞද්ගලික ජෙට් යානය සැතපුම් 31,144ක් ගමන් කර ඇති අතර පැය 66කට වඩා වැඩි කාලයක් ගුවනේ රැඳී සිට ඇත.
‍
පෞද්ගලික ජෙට් යානා මඟින් ගමන් කිරීම ලොව පවතින ඉහළම කාබන් විමෝචනයක් (Carbon-intensive) සිදු කරන ප්‍රවාහන ක්‍රමය වන අතර, එය ගෝලීය උණුසුම ඉහළ යාමට සහ දේශගුණික විපර්යාසයන්ට ඍජුවම බලපායි.

ෆිෆා සභාපතිවරයා ගමන් ගත් Gulfstream G650ER යානය පැයකට ඉන්ධන ලීටර් 1,817ක් පමණ දහනය කරයි. ඒ අනුව, පළමු සති දෙකේ ඔහුගේ ගමන් නිසා පමණක් වායුගෝලයට එකතු වී ඇති කාබන්ඩයොක්සයිඩ් ප්‍රමාණය ටොන් 516ක් ලෙස ඇස්තමේන්තු කර ඇත. යුරෝපා සංගමයේ දත්තවලට අනුව ලෝකයේ සාමාන්‍ය පුද්ගලයකු වසරකට නිකුත් කරන්නේ කාබන් ටොන් 6.56ක් පමණි.

පරිසරවේදීන් පවසන්නේ පෞද්ගලික ජෙට් යානා සාමාන්‍ය මගී ගුවන් යානාවලට වඩා 5 සිට 14 ගුණයකින් ද, දුම්රියට වඩා 50 ගුණයකින් ද පරිසරය දූෂණය කරන බවයි. ක්‍රීඩා ක්ෂේත්‍රයේ පරිසර ක්‍රියාකාරිකයෙකු වන ෆ්‍රෙඩී ඩේලි (Freddie Daley) ප්‍රකාශ කළේ, "ෆිෆා සභාපතිවරයා පෞද්ගලික ජෙට් යානයක් තෝරා ගැනීම, පරිසර ගැටලු සම්බන්ධයෙන් ෆිෆා ආයතනයේ පවතින දුර්වල නායකත්වය මනාව පෙන්නුම් කරනවා" යනුවෙනි.

ෆිෆා ආයතනය ප්‍රකාශ කර තිබුණේ 2030 වන විට සිය කාබන් විමෝචනය 50%කින් අඩු කරන බවත්, 2040 වන විට එය ශුන්‍ය (Net-zero) කරන බවත්ය. මෙවර ලෝක කුසලානයේදී ද ගුවන් ගමන් අවම කිරීම සඳහා කණ්ඩායම් ප්‍රාදේශීය මට්ටමින් රඳවා තැබීමට සහ පොදු ප්‍රවාහනය දියුණු කිරීමට පොරොන්දු වී තිබුණි.

කෙසේ වෙතත්, දේශගුණ විද්‍යාඥයන් පෙන්වා දෙන්නේ මෙවර ලෝක කුසලානයේ සමස්ත කාබන් ප්‍රමාණය (Carbon footprint) කාබන්ඩයොක්සයිඩ් ටොන් මිලියන 9ක් දක්වා ඉහළ යා හැකි බවය. මෙය ඉතිහාසයේ පැවැති වඩාත්ම පරිසරය දූෂණය කරන ලෝක කුසලානය බවට පත්වනු ඇත.

මීට පෙර 2022 කටාර් ලෝක කුසලානය "කාබන්-උදාසීන" (Carbon-neutral) එකක් බවට ෆිෆා ආයතනය කළ ප්‍රකාශය ද මුසාවක් බව 2023 වසරේදී ස්විට්සර්ලන්ත නියාමන ආයතනයක් විසින් තීන්දු කර තිබුණි.

කටාර්හිදී ක්‍රීඩාංගණ 8ම ඉතා ආසන්නයෙන් පිහිටා තිබූ බැවින් සභාපතිවරයාට තරග 64ටම වාහනයකින් යාමට හැකි වුවද, මුළු මහත් මහාද්වීපයක් පුරා පැතිරුණු මෙවර ලෝක කුසලානයේදී ෆිෆා සභාපතිවරයාගේ පෞද්ගලික ජෙට් යානා සංදර්ශනය එරට පරිසර ප්‍රතිපත්තිවල නිරුවත හෙළි කර ඇති බව විචාරකයෝ පවසති.

MostRead

Mobitel 1278

වීඩියෝපුවත්

අයවැය ගැන හර්ෂගේ පැහැදිලි කිරීම - '' හැබැයි පොඩි game එකක් ගැහුවා''| Ada Derana

අයවැය ගැන හර්ෂගේ පැහැදිලි කිරීම - '' හැබැයි පොඩි game එකක් ගැහුවා''| Ada Derana

ළමා ගායිකා සෙනුමි ගමන් ගත් මෝටර් රථය අනතුරක  | එකම පවුලේ සිව්දෙනෛකු රෝහලට...

ළමා ගායිකා සෙනුමි ගමන් ගත් මෝටර් රථය අනතුරක | එකම පවුලේ සිව්දෙනෛකු රෝහලට...

"අපි පත්කර ගත්තේ ජනාධිපති සහෝදරයෙක්...අනේ උන් සැපට - අපි දැම්මා ළිපට"

"අපි පත්කර ගත්තේ ජනාධිපති සහෝදරයෙක්...අනේ උන් සැපට - අපි දැම්මා ළිපට"

සැක දුරුකළ වැඩබලන අටමස්ථානාධිපති... 'පූජාභූමි සංවර්ධන සැලැස්ම කඩාකප්පල් කරන්න එපා'' | Ada Derana

සැක දුරුකළ වැඩබලන අටමස්ථානාධිපති... 'පූජාභූමි සංවර්ධන සැලැස්ම කඩාකප්පල් කරන්න එපා'' | Ada Derana

"ගණිතය ගැන අවබෝධයක් නැති එක තමා මේ රටේ පළවෙනි ප්‍රශ්නේ | Ada Derana

"ගණිතය ගැන අවබෝධයක් නැති එක තමා මේ රටේ පළවෙනි ප්‍රශ්නේ | Ada Derana

"සංගායනාවක් තියලා සිවුරට නොගැළපෙන අය ඉවත් කරන්න''

"සංගායනාවක් තියලා සිවුරට නොගැළපෙන අය ඉවත් කරන්න''

ලාෆ්ස් ගෑස් සමාගමේ නිලධාරීන් පාරිභෝගික අධිකාරියට කැඳවයි

ලාෆ්ස් ගෑස් සමාගමේ නිලධාරීන් පාරිභෝගික අධිකාරියට කැඳවයි

 විදෙස් සංචිත අර්බුදයක් ගැන මරික්කාර් ආණ්ඩුවට අනතුරු අඟවයි"මේක පොඩි එකාගේ සුරංගනා පොත වගේමයි"

විදෙස් සංචිත අර්බුදයක් ගැන මරික්කාර් ආණ්ඩුවට අනතුරු අඟවයි"මේක පොඩි එකාගේ සුරංගනා පොත වගේමයි"

වෘත්තීය සමිති කිහිපයක් තවදුරටත් අයවැයට විරෝධය

වෘත්තීය සමිති කිහිපයක් තවදුරටත් අයවැයට විරෝධය

චමල් රාජපක්ෂගේ බිරිඳ චන්ද්‍රා මාලනීගේ දේහය මැදමුලනට...

චමල් රාජපක්ෂගේ බිරිඳ චන්ද්‍රා මාලනීගේ දේහය මැදමුලනට...

දෑතට විලංගු ලා කස්සප හිමි... ත්‍රිකුණාමලය අධිකරණයට රැගෙන ආ හැටි

දෑතට විලංගු ලා කස්සප හිමි... ත්‍රිකුණාමලය අධිකරණයට රැගෙන ආ හැටි

බෙංගාල බොක්කේ අඩුපීඩන කලාපය හෙට සුළි කුණාටුවක්...

බෙංගාල බොක්කේ අඩුපීඩන කලාපය හෙට සුළි කුණාටුවක්...

දිවුලපිටියේ පැත්තක් කළු කරමින් පැය 8කටත් වඩා ගිනිගත් 'ෆ්‍රැක්ට්‍රිය'

දිවුලපිටියේ පැත්තක් කළු කරමින් පැය 8කටත් වඩා ගිනිගත් 'ෆ්‍රැක්ට්‍රිය'

අයවැයේ බෙදීම් දැක්ක විපක්ෂ නියෝජිතයෝ..

අයවැයේ බෙදීම් දැක්ක විපක්ෂ නියෝජිතයෝ..

කෝපි හදන, කෑම බෙදන, මේස පිහින රොබෝ වේටර්වරු ! - චීනයේ APEC මාධ්‍ය මධ්‍යස්ථානයේ පෙරළියක් | Ada Derana

කෝපි හදන, කෑම බෙදන, මේස පිහින රොබෝ වේටර්වරු ! - චීනයේ APEC මාධ්‍ය මධ්‍යස්ථානයේ පෙරළියක් | Ada Derana

Mobitel 1278
Lassana Flora

Spotlight

 දවසේ කාටුන් විස්තරේ

දවසේ කාටුන් විස්තරේ

 නිලධාරීන් මරණයෙන් බේරගන්න පොලිසියට ජිම්

නිලධාරීන් මරණයෙන් බේරගන්න පොලිසියට ජිම්

 ඉතිහාසයේ විශාලම වාහන තොගය වනජීවී සංරක්ෂණයට

ඉතිහාසයේ විශාලම වාහන තොගය වනජීවී සංරක්ෂණයට

 ණය පොලී බර අඩුවෙයි

ණය පොලී බර අඩුවෙයි

 සංචාරක සංවර්ධන බද්ද අහෝසිය ලෙඩක්

සංචාරක සංවර්ධන බද්ද අහෝසිය ලෙඩක්

 ජාතික ආදායමෙන් සියයට 56ක් සියයට විස්සක් අතේ

ජාතික ආදායමෙන් සියයට 56ක් සියයට විස්සක් අතේ

 දවසේ කාටූන් විස්තරේ

දවසේ කාටූන් විස්තරේ

RMV කාර්යාලය අසල හොර 'RMV' නිවසක්

RMV කාර්යාලය අසල හොර 'RMV' නිවසක්

 1990 සුවසැරියට ඉන්දියාවෙන් බිලියන 1.72ක නව ගිලන්රථ 100ක්

1990 සුවසැරියට ඉන්දියාවෙන් බිලියන 1.72ක නව ගිලන්රථ 100ක්

 ජවිපෙ 37 වැනි ඉල්මහ විරු සමරුව අද

ජවිපෙ 37 වැනි ඉල්මහ විරු සමරුව අද

බෙංගාල බොක්ක යළි කැලඹෙයි - වැස්ස එක්ක කුණාටු අවදානමක්

බෙංගාල බොක්ක යළි කැලඹෙයි - වැස්ස එක්ක කුණාටු අවදානමක්

 වාහන 12ක් දකුණේ සමුප කොමසාරිස් අතට - වරුණිගේ වාහනයත් ඒ අතර

වාහන 12ක් දකුණේ සමුප කොමසාරිස් අතට - වරුණිගේ වාහනයත් ඒ අතර

නාගොඩ රෝහලේ සාදයකදී දොස්තරලා ගුටි ඇනගෙන

නාගොඩ රෝහලේ සාදයකදී දොස්තරලා ගුටි ඇනගෙන

දවසේ කාටූන් විස්තරය

දවසේ කාටූන් විස්තරය

තෑගි ඉල්ලපු රංජන් ජයලාල්ට මොකද වෙන්නේ ?

තෑගි ඉල්ලපු රංජන් ජයලාල්ට මොකද වෙන්නේ ?