header logo
Vallibel FD
Valible Le
විශේෂාංග
බාල ගල්අඟුරු සිද්ධියෙන් කරළියට ආ හැමෝම කතාකරන මොනවාද මේ ගල්අඟුරු...
බාල ගල්අඟුරු සිද්ධියෙන් කරළියට ආ හැමෝම කතාකරන මොනවාද මේ ගල්අඟුරු...
Mobitel 1278

ලෝක ප්‍රජාව "හරිත විප්ලවයක්" සඳහා උත්සාහ කරමින් සිටින පසුබිමක, කාර්මික විප්ලවයට පණ පෙවූ ඈත අතීතයේ නිර්මාණය වූ අවසාදිත පාෂාණයක් වන ගල්අඟුරු, තවමත් ලෝකයේ ප්‍රධාන කතාබහට ලක්වන මාතෘකාවක් වී ඇත.

වැඩිම කාබන් ප්‍රමාණයක් නිකුත් කරන ෆොසිල ඉන්ධනය ලෙස ප්‍රසිද්ධ වුවද, ලෝකයේ විදුලි අවශ්‍යතාවයෙන් 35% කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් තවමත් සපුරාලන්නේ ගල්අඟුරු මගිනි.

ගල්අඟුරු යනු...

වසර මිලියන ගණනාවකට පෙර වගුරු බිම්වල පැළෑටි තැන්පත් වීමෙන් සෑදී ඇති ගල්අඟුරු, සැබවින්ම "භූගත වූ සූර්යාලෝකය" ලෙස හැඳින්විය හැකිය.

ශාක කොටසක් ඉන්ධනයක් බවට පත්වන මෙම වසර මිලියන ගණනක ක්‍රියාවලිය 'ගල්අඟුරු වීම' (Coalification) ලෙස හැඳින්වේ.

එය මුලින්ම පීට් (Peat) ලෙස ආරම්භ වේ. කාලයත් සමඟ අධික පීඩනය සහ තාපය හේතුවෙන් එය ලිග්නයිට් (Lignite) බවටත්, පසුව බහුලව භාවිත වන බිටුමිනස් (Bituminous) බවටත්, අවසානයේ කාබන් බහුලම වර්ගය වන ඇන්ත්‍රසයිට් (Anthracite) බවටත් පරිවර්තනය වේ.

ප්‍රධාන අදියර හතර...

1) පීට් (Peat) - යනු වගුරු බිම් වැනි ජලයෙන් පිරුණු සහ වාතය නොමැති පරිසරයන් තුළ වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ අර්ධ වශයෙන් දිරාපත් වූ ශාක කොටස් සහ කාබනික ද්‍රව්‍ය එක්රැස් වීමෙන් නිර්මාණය වූවකි. මෙය ගෝලීය වශයෙන් කාබන් තැන්පත් කර තබාගන්නා අතිවිශාල සහ වැදගත් මූලාශ්‍රයක් ලෙස ක්‍රියා කරයි. එය උද්‍යාන විද්‍යාවේදී පැළ සිටුවන පස් ලෙසත්, තාපය ලබාගැනීමට ඉන්ධනයක් ලෙසත්, විස්කි පානය සඳහා දුම් රසයක් (Smoky flavor) එක් කිරීමටත් බහුලව භාවිත කරනු ලැබේ."

පීට් පසෙහි තෙතමනය රඳවා ගැනීමට ඇති හැකියාව නිසා ගෙවතු වගාවට ඉතා සුදුසු වේ.

මෙය ගල්අඟුරු බවට පත්වීමේ ක්‍රියාවලියේ ප්‍රථම අදියර ලෙස සැලකේ.

2) ලිග්නයිට් (Lignite) - "බොහෝ විට 'දුඹුරු ගල්අඟුරු' ලෙස හැඳින්වෙන ලිග්නයිට්, ගල්අඟුරු වර්ග අතරින් අවම මට්ටමේ පවති වර්ගයයි. මෙහි ලක්ෂණ ලෙස මෘදු බව, දුඹුරු-කළු පැහැති පෙනුම, අධික තෙතමනය (45% දක්වා) සහ අඩු ශක්ති ධාරිතාව දැක්විය හැකිය. මෙය විදුලිය උත්පාදනය සඳහා මූලික වශයෙන් භාවිතා කරන තරුණ, අවසාදිත ෆොසිල ඉන්ධනයක් වන අතර යුරෝපයේ සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ උතුරු ඩැකෝටා ප්‍රාන්තයේ මෙය බහුලව භාවිත වේ. අධික තෙතමනයක් පැවතියද, මෙය බහුලව සොයාගත හැකි, පහසුවෙන් ලබාගත හැකි සහ අඩු පිරිවැයක් සහිත බලශක්ති ප්‍රභවයකි; කෙසේ වෙතත්, මෙය පරිසරය දූෂණය කරන ඉන්ධනයක් ලෙස සැලකේ."

මෙහි කාබන් ප්‍රමාණය 25% - 35% අතර අගයක් ගනී.

අනෙකුත් ගල්අඟුරු වර්ග වලට සාපේක්ෂව මෙහි ජල වාෂ්ප සහ වායු විමෝචනය වැඩි බැවින් මෙය දහනය කිරීමේදී පරිසරයට සිදුවන බලපෑම වැඩිය.

3) බිටුමිනස් (Bituminous) - බිටුමන් යනු තද පැහැති, ඇලෙන සුළු, ඉතා උකු පෙට්‍රෝලියම් විශේෂයකි. මාර්ග ඉදිකිරීමේදී ඇස්ෆල්ට් (Asphalt) සඳහා බන්ධකයක් (Binder) ලෙස බහුලව භාවිත වන මෙම ද්‍රව්‍ය ජලයට ඔරොත්තු දෙන, කල් පවතින සහ Thermoplastic ගුණයෙන් යුක්ත වේ.

ගල්අඟුරු ගැන කතා කිරීමේදී 'බිටුමිනස්' යනු ලෝකයේ විදුලිය නිපදවීමට බහුලවම භාවිත කරන, ලිග්නයිට් වලට වඩා වැඩි ශක්තියක් ඇති ගල්අඟුරු වර්ගයයි.

ලංකාවේ මාර්ග කාපට් කිරීමේදී ප්‍රධාන වශයෙන්ම යොදාගනු ලබන්නේ මෙම ද්‍රව්‍යයයි.

4) ඇන්ත්‍රසයිට් (Anthracite) - යනු ගල්අඟුරු වර්ග අතරින් ඉහළම ශ්‍රේණියේ පවතින වර්ගයයි. මෙය 'තද ගල්අඟුරු' (Hard coal) හෝ 'කළු ගල්අඟුරු' (Black coal) ලෙස හඳුන්වනු ලබන අතර, මෙහි ඉහළ කාබන් ප්‍රතිශතයක් (86-97%), ලෝහමය දීප්තියක් සහ ඉතා ඉහළ ශක්ති ධාරිතාවක් පවතී. මෙය කෙටි, දුම් රහිත නිල් පැහැති දැල්ලක් සහිතව පිරිසිදුව දහනය වන බැවින් තාපය ලබාගැනීමට වඩාත් සුදුසු වන අතර, ජල පෙරහන් (Water filtration) සහ ලෝහ විද්‍යාත්මක (Metallurgy) කටයුතු සඳහා ද භාවිත කෙරේ. මෙය ඉතා සීමිත සම්පතක් වන අතර, ප්‍රධාන වශයෙන් හමුවන්නේ අධික පීඩනයක් සහිත ගැඹුරු භූ ස්ථයන් වලය.

අනෙකුත් ගල්අඟුරු වර්ග වලට සාපේක්ෂව මෙය දහනය වීමේදී ඉතා අඩු පරිසර දූෂණයක් සිදු කරයි.

මෙහි පවතින දුර්ලභ බව සහ ඉහළ ගුණාත්මකභාවය නිසා අනෙකුත් ගල්අඟුරු වර්ග වලට වඩා මිල අධිකය.

Anthracite එහි ඉහළ ශක්ති ධාරිතාව හේතුවෙන් වැඩි වටිනාකමක් උසුලන අතර , වඩාත් බහුල Bituminous ගල්අඟුරු කර්මාන්තයේ මූලික පදනම ලෙස පවතී.

පුනර්ජනනීය බලශක්තියේ නැගිටීමත් සමඟ වුවද, ගල්අඟුරු තවමත් ගෝලීය යටිතල පහසුකම්වල මූලික පදනමක් ලෙස පවතී.

ලක්ෂණය Peat Lignite Bituminous Anthracite
කාබන් ප්‍රමාණය 40% - 55% 25% - 35% 45% - 86% 86% - 97%
තෙතමනය ඉතා ඉහළයි ඉහළයි (45% දක්වා) අඩුයි ඉතාම අඩුයි
ශක්ති ධාරිතාව ඉතා අඩුයි අඩුයි ඉහළයි ඉතාම ඉහළයි
පෙනුම දුඹුරු, ශාක කොටස් පෙනේ ලා දුඹුරු, මෘදුයි කළු පැහැති, තදයි දිලිසෙන කළු, ඉතා තදයි
ප්‍රධාන භාවිතය පොහොර, ඉන්ධන විදුලි උත්පාදනය විදුලිය, වානේ කර්මාන්තය නිවාස උණුසුම් කිරීම, ජල පෙරහන්

ගල්අඟුරුවල ප්‍රධාන කාර්යය...

එහි ප්‍රධාන කාර්යය වන්නේ විදුලිය උත්පාදනයයි. එහිදී ගල්අඟුරු දහනය කර වාෂ්ප නිපදවන අතර එමගින් යෝධ ටර්බයින කරකවනු ලැබේ. කෙසේ වෙතත්, එහි බලපෑම විදුලිබල පද්ධතියෙන් ඔබ්බට විහිදේ.

විදුලිය නිපදවීමට අමතරව, ගල්අඟුරු නාගරික සංවර්ධනයට බහුලව භාවිත කරයි.

කාර්මික අංශයේදී, වානේ නිෂ්පාදනය සඳහා ගල්අඟුරු අත්‍යවශ්‍ය වේ.

එසේම, සිමෙන්ති නිෂ්පාදනය සඳහා අවශ්‍ය අධික තාපය ලබා ගැනීමට ද ගල්අඟුරු භාවිත කෙරේ.

එහි අතුරු නිෂ්පාදන ප්ලාස්ටික්, ඖෂධ සහ ජල පෙරහන් නිෂ්පාදනය සඳහා පවා යොදා ගනී.

හානිය...

ගල්අඟුරු විශ්වාසදායක සහ බහුල සම්පතක් වුවද, එය වැඩිම කාබන් ප්‍රමාණයක් නිකුත් කරන ෆොසිල ඉන්ධනය ද වේ.

කෙසේ වෙතත්, ගල්අඟුරු දහනය කිරීමෙන් විශාල වශයෙන් CO2 සහ සල්ෆර් ඩයොක්සයිඩ් වායූන් නිකුත් වන අතර, එය දේශගුණික විපර්යාසයන්ට ප්‍රධාන හේතුවක් වී ඇත.

ලෝකය සුළං සහ සූර්ය බලශක්තිය වෙත යොමු වෙමින් පවතින කාලවකවානුව තුළ මෙම "කළු දියමන්තියේ" අනාගතය, විශ්වාසදායක බලශක්ති ප්‍රභවයක් ද යන්න සහ එය පිරිසිදු පරිසර දුෂණයෙන් තොර ග්‍රහලෝකයකට අවශ්‍ය වන්නේ ද යන්න සිතිය යුතු කරුණකි.

නොරොච්චෝල බලාගාරය සහ ගල්අඟුරු ක්‍රියාවලිය

නොරොච්චෝලයේ පිහිටි ලක්විජය බලාගාරය දිවයිනේ ප්‍රධාන බලශක්ති උත්පාදකයා වේ.

සංකීර්ණ පියවර කිහිපයකින් සමන්විත ක්‍රියාවලියක් මගින්, මෙම බලාගාරය ගල්අඟුරු සතු රසායනික ශක්තිය විදුලිය බවට පරිවර්තනය කරයි.

මෙම ක්‍රියාවලිය ආරම්භ වන්නේ, ගල්අඟුරු කුඩු කිරීම (Pulverization) මගිනි.

එහිදී ගල්අඟුරු සියුම් කුඩක් බවට පත් කරන අතර, එමගින් එය වායුවක් මෙන් වේගයෙන් දහනය කළ හැකිය.

මෙහිදී ජනනය වන අධික තාපය මගින් පිරිපහදු කළ ජලය අධි පීඩන වාෂ්ප බවට පත් කෙරේ.

මෙම වාෂ්ප මගින් මිනිත්තුවකට වට 3,600 ක වේගයකින් යෝධ ටර්බයින කරකවන අතර, එමගින් ජනක යන්ත්‍ර (Generators) ක්‍රියාත්මක වී විදුලි ධාරාවක් නිපදවයි.

MostRead

Mobitel 1278

වීඩියෝපුවත්

අයවැය ගැන හර්ෂගේ පැහැදිලි කිරීම - '' හැබැයි පොඩි game එකක් ගැහුවා''| Ada Derana

අයවැය ගැන හර්ෂගේ පැහැදිලි කිරීම - '' හැබැයි පොඩි game එකක් ගැහුවා''| Ada Derana

ළමා ගායිකා සෙනුමි ගමන් ගත් මෝටර් රථය අනතුරක  | එකම පවුලේ සිව්දෙනෛකු රෝහලට...

ළමා ගායිකා සෙනුමි ගමන් ගත් මෝටර් රථය අනතුරක | එකම පවුලේ සිව්දෙනෛකු රෝහලට...

"අපි පත්කර ගත්තේ ජනාධිපති සහෝදරයෙක්...අනේ උන් සැපට - අපි දැම්මා ළිපට"

"අපි පත්කර ගත්තේ ජනාධිපති සහෝදරයෙක්...අනේ උන් සැපට - අපි දැම්මා ළිපට"

සැක දුරුකළ වැඩබලන අටමස්ථානාධිපති... 'පූජාභූමි සංවර්ධන සැලැස්ම කඩාකප්පල් කරන්න එපා'' | Ada Derana

සැක දුරුකළ වැඩබලන අටමස්ථානාධිපති... 'පූජාභූමි සංවර්ධන සැලැස්ම කඩාකප්පල් කරන්න එපා'' | Ada Derana

"ගණිතය ගැන අවබෝධයක් නැති එක තමා මේ රටේ පළවෙනි ප්‍රශ්නේ | Ada Derana

"ගණිතය ගැන අවබෝධයක් නැති එක තමා මේ රටේ පළවෙනි ප්‍රශ්නේ | Ada Derana

"සංගායනාවක් තියලා සිවුරට නොගැළපෙන අය ඉවත් කරන්න''

"සංගායනාවක් තියලා සිවුරට නොගැළපෙන අය ඉවත් කරන්න''

ලාෆ්ස් ගෑස් සමාගමේ නිලධාරීන් පාරිභෝගික අධිකාරියට කැඳවයි

ලාෆ්ස් ගෑස් සමාගමේ නිලධාරීන් පාරිභෝගික අධිකාරියට කැඳවයි

 විදෙස් සංචිත අර්බුදයක් ගැන මරික්කාර් ආණ්ඩුවට අනතුරු අඟවයි"මේක පොඩි එකාගේ සුරංගනා පොත වගේමයි"

විදෙස් සංචිත අර්බුදයක් ගැන මරික්කාර් ආණ්ඩුවට අනතුරු අඟවයි"මේක පොඩි එකාගේ සුරංගනා පොත වගේමයි"

වෘත්තීය සමිති කිහිපයක් තවදුරටත් අයවැයට විරෝධය

වෘත්තීය සමිති කිහිපයක් තවදුරටත් අයවැයට විරෝධය

චමල් රාජපක්ෂගේ බිරිඳ චන්ද්‍රා මාලනීගේ දේහය මැදමුලනට...

චමල් රාජපක්ෂගේ බිරිඳ චන්ද්‍රා මාලනීගේ දේහය මැදමුලනට...

දෑතට විලංගු ලා කස්සප හිමි... ත්‍රිකුණාමලය අධිකරණයට රැගෙන ආ හැටි

දෑතට විලංගු ලා කස්සප හිමි... ත්‍රිකුණාමලය අධිකරණයට රැගෙන ආ හැටි

බෙංගාල බොක්කේ අඩුපීඩන කලාපය හෙට සුළි කුණාටුවක්...

බෙංගාල බොක්කේ අඩුපීඩන කලාපය හෙට සුළි කුණාටුවක්...

දිවුලපිටියේ පැත්තක් කළු කරමින් පැය 8කටත් වඩා ගිනිගත් 'ෆ්‍රැක්ට්‍රිය'

දිවුලපිටියේ පැත්තක් කළු කරමින් පැය 8කටත් වඩා ගිනිගත් 'ෆ්‍රැක්ට්‍රිය'

අයවැයේ බෙදීම් දැක්ක විපක්ෂ නියෝජිතයෝ..

අයවැයේ බෙදීම් දැක්ක විපක්ෂ නියෝජිතයෝ..

කෝපි හදන, කෑම බෙදන, මේස පිහින රොබෝ වේටර්වරු ! - චීනයේ APEC මාධ්‍ය මධ්‍යස්ථානයේ පෙරළියක් | Ada Derana

කෝපි හදන, කෑම බෙදන, මේස පිහින රොබෝ වේටර්වරු ! - චීනයේ APEC මාධ්‍ය මධ්‍යස්ථානයේ පෙරළියක් | Ada Derana

Mobitel 1278
Lassana Flora

Spotlight

"කාලගුණ අනාවැකි අනුව සමාජ බලපෑම් පිළිබඳ වාර්තාවක් සකසන්න" - ජනපතිගෙන් නිලධාරීන්ට උපදෙස් | Ada Derana

"කාලගුණ අනාවැකි අනුව සමාජ බලපෑම් පිළිබඳ වාර්තාවක් සකසන්න" - ජනපතිගෙන් නිලධාරීන්ට උපදෙස් | Ada Derana

ක්‍රෙඩිට් කාඩ් භාවිතය ඉහළට | Ada Derana

ක්‍රෙඩිට් කාඩ් භාවිතය ඉහළට | Ada Derana

කථානායකගේ රියදුරන් දෙදෙනා අල්ලස් කොමිසමට ගෙන්වයි | Ada Derana

කථානායකගේ රියදුරන් දෙදෙනා අල්ලස් කොමිසමට ගෙන්වයි | Ada Derana

කාවන්තිස්සගේ වටිනාකම උසාවිය ඉල්ලයි - දීගදන්තු 1 මිලියන 90යි | Ada Derana

කාවන්තිස්සගේ වටිනාකම උසාවිය ඉල්ලයි - දීගදන්තු 1 මිලියන 90යි | Ada Derana

"පූජාභූමි සංවර්ධනයට බාධා කරන්න එපා, වැටක් ගහන්නේ හරක් රිංගනවාට" - වැඩබලන අටමස්ථානාධිපති | Ada Derana

"පූජාභූමි සංවර්ධනයට බාධා කරන්න එපා, වැටක් ගහන්නේ හරක් රිංගනවාට" - වැඩබලන අටමස්ථානාධිපති | Ada Derana

පොලිස්පති ධුරයේ වැඩබැලීම SDIG සංජීව ධර්මරත්නට | Ada Derana

පොලිස්පති ධුරයේ වැඩබැලීම SDIG සංජීව ධර්මරත්නට | Ada Derana

ත්‍රිකුණාමලය උසාවියට වරෙන්තු වූ බලංගොඩ කස්සප හිමි අද දක්වා රිමාන්ඩ් | Ada Derana

ත්‍රිකුණාමලය උසාවියට වරෙන්තු වූ බලංගොඩ කස්සප හිමි අද දක්වා රිමාන්ඩ් | Ada Derana

 දවසේ කාටුන් විස්තරේ

දවසේ කාටුන් විස්තරේ

 නිලධාරීන් මරණයෙන් බේරගන්න පොලිසියට ජිම්

නිලධාරීන් මරණයෙන් බේරගන්න පොලිසියට ජිම්

 ඉතිහාසයේ විශාලම වාහන තොගය වනජීවී සංරක්ෂණයට

ඉතිහාසයේ විශාලම වාහන තොගය වනජීවී සංරක්ෂණයට

 ණය පොලී බර අඩුවෙයි

ණය පොලී බර අඩුවෙයි

 සංචාරක සංවර්ධන බද්ද අහෝසිය ලෙඩක්

සංචාරක සංවර්ධන බද්ද අහෝසිය ලෙඩක්

 ජාතික ආදායමෙන් සියයට 56ක් සියයට විස්සක් අතේ

ජාතික ආදායමෙන් සියයට 56ක් සියයට විස්සක් අතේ

 දවසේ කාටූන් විස්තරේ

දවසේ කාටූන් විස්තරේ

RMV කාර්යාලය අසල හොර 'RMV' නිවසක්

RMV කාර්යාලය අසල හොර 'RMV' නිවසක්