ලොව පුරා බිලියන සංඛ්‍යාත ජනතාවක් තම දෛනික කටයුතු සාර්ථකව කරගෙන යාම සඳහා උදෑසන කෝපි කෝප්පයක් මත විශ්වාසය තබති.

නමුත් මෙමඟින් ඔබේ ශරීරයට සිදුවන්නේ කුමක්දැයි ඔබ කවදා හෝ මොහොතකටවත් සිතා බලා තිබේද?

කැෆේන් අඩංගු මෙම පානය මිනිස් සිරුරට බලපාන්නේ කෙසේද සහ ඔබ කෝපි, ප්‍රමාණයට වඩා පානය කළහොත් කුමක් සිදුවේද යන්න පිළිබඳව අපි මෙහිදී ගැඹුරින් සොයා බලමු.

කෝපිවල අඩංගු ප්‍රධානතම සක්‍රීය සංඝටකය වන්නේ කැෆේන් (Caffeine) ය. අප කෝපි උගුරක් බී තත්පර කිහිපයකින් එය ශරීරයට අවශෝෂණය වීමට පටන් ගන්නා අතර මිනිත්තු 20 ත් 60 ත් අතර කාලයකදී එහි උපරිම බලපෑම ශරීරයට දැනේ.කෝපි පානය කිරීමෙන් අපගේ ශරීරයේ ප්‍රධාන පද්ධතීන්ට සිදුවන බලපෑම පිළිබඳ සවිස්තරාත්මක වාර්තාවක් පහත දැක්වේ.

1. කෝපිවල ප්‍රධානතම කාර්යය සිදුවන්නේ මොළය තුළය. අපට නිදිමත සහ මහන්සිය ඇති කරන්නේ මොළයේ නිපදවෙන 'Adenosine' නැමැති රසායනිකයකි.

කැෆේන් මඟින් මෙම ඇඩිනොසීන් ග්‍රාහක අවහිර කරනු ලබයි. එමඟින් නිදිමත ගතිය නැති වී ක්ෂණික ප්‍රබෝධයක් ඇති වේ.

කෝපි මඟින් මොළයේ 'Dopamine' සහ 'Norepinephrine' වැනි හෝමෝන උත්තේජනය කරයි.

මෙලෙස මනෝභාවය යහපත් වන අතර, අවධානය යොමු කිරීමේ හැකියාව සහ මතක තබා ගැනීමේ වේගය ඉහළ යයි.

2. කෝපි පානය කළ වහාම හෘද ස්පන්දන වේගය සහ රුධිර පීඩනය සුළු වශයෙන් ඉහළ යා හැක. මෙය සාමාන්‍යයෙන් තාවකාලික තත්ත්වයක් වන අතර නිතර කෝපි බොන අයට මෙහි බලපෑම අවමය.

දිනකට කෝප්ප 2-3ක් කෝපි පානය කිරීම දිගුකාලීනව හෘද රෝග සහ ආඝාතය වැළඳීමේ අවදානම අඩු කිරීමට හේතු වන බව පර්යේෂණවලින් හෙළි වී ඇත.

3. කැෆේන් මඟින් ශරීරයේ පරිවෘත්තීය වේගය 3% සිට 11% දක්වා ප්‍රමාණයකින් ඉහළ නැංවිය හැක. එය සිරුරේ ගබඩා වී ඇති මේදය දහනය කිරීමට උදවු වේ.

රුධිරයට ඇඩ්‍රිනලින් හෝමෝනය මුදා හැරීමට කැෆේන් බලපායි. මේ නිසා ව්‍යායාම කිරීමට හෝ බර වැඩක් කිරීමට පෙර කෝපි කෝප්පයක් පානය කිරීමෙන් වැඩි ශාරීරික ශක්තියක් ලබා ගත හැක.

4. කෝපි මඟින් මහා බඩවැලේ මාංශ පේශි උත්තේජනය කරන නිසා ආහාර ජීර්ණ පද්ධතියේ ක්‍රියාකාරිත්වය වේගවත් වේ.

කෝපි යනු ස්වභාවික මුත්‍රා කාරක පානයකි. එනම් කෝපි බීමෙන් පසු නිතර මුත්‍රා පිටවීමේ අවශ්‍යතාවයක් ඇති වන අතර, එමඟින් ශරීරයේ ඇති අනවශ්‍ය ජලය සහ ලවණ ඉවත් වේ.

අධික ලෙස කෝපි පානය කිරීමේ අතුරු ආබාධ

ඕනෑම දෙයක් ඕනෑවට වඩා ඕනෑම නැත යන්න කෝපිවලට ද අදාළය.

සාමාන්‍ය නීරෝගී පුද්ගලයෙකුට දිනකට කැෆේන් මිලිග්‍රෑම් 400ක් එනම් කෝපි කෝප්ප 3-4ක් පමණ ආරක්ෂිත මට්ටම ලෙස සැලකේ.

නමුත් ඊට වඩා තද කෝපි වර්ග පානය කළහොත් පහත ගැටලු ඇති විය හැකි බව සඳහන් වේ.

අධික ලෙස කැෆේන් ශරීරගත වීමෙන් අනවශ්‍ය බියක්, ගැස්මක් සහ අත් වෙව්ලීමක් ඇති විය හැක.

සවස් කාලයේ හෝ රාත්‍රියේ කෝපි බීමෙන් රාත්‍රී නින්දට බාධා ඇති වේ.

කෝපිවල ඇති ආම්ලික ගතිය නිසා බඩේ දැවිල්ල හෝ ගැස්ට්‍රයිටිස් තත්ත්වයන් උත්සන්න විය හැක.

දිනපතා අධික ලෙස කෝපි බොන අයෙකු එය නැවැත්වූ විට හිසරදය, කේන්ති යාම සහ අධික තෙහෙට්ටුව වැනි 'Withdrawal symptoms' ඇති වේ.

දීර්ඝකාලීන සෞඛ්‍ය වාසි

විද්‍යාත්මක පර්යේෂණවලට අනුව නියමිත ප්‍රමාණයට කෝපි පානය කරන්නන් අතර දෙවන වර්ගයේ දියවැඩියාව වැළඳීමේ අවදානම ඉතා අඩුය.

ඇල්සයිමර් සහ පාකින්සන් වැනි මොළය ආශ්‍රිත රෝග වැළඳීමේ ප්‍රවණතාව අඩු වේ.

කෝපිවල අඩංගු ප්‍රතිඔක්සිකාරක නිසා අක්මා රෝග සහ ඇතැම් පිළිකා අවදානම අඩු කරයි.

කෝපි යනු ශරීරයට මෙන්ම මොළයටද මනා උත්තේජනයක් සපයන ඖෂධීය ගුණ පිරි පානයකි.

සීනි, පිටි, කිරි සහ ක්‍රීම් අධික ලෙස එකතු නොකර, දිනකට කෝප්ප 2-3ක් වැනි මධ්‍යස්ථ ප්‍රමාණයක් පානය කරන්නේ නම්, එයින් ඔබේ ශරීරයට ලැබෙන සෞඛ්‍ය ප්‍රතිලාභ අතිමහත්ය.

ඉතියෝපියාවේ ඉතා සරල ආරම්භයක සිට අද වන විට ලොව පුරා බිලියන ගණනක වටිනාකමකින් යුත් මහා පරිමාණ කර්මාන්තයක් දක්වා කෝපි ඇටය පැමිණි තිබේ.