රජය සතු ව්යවසායන්වල මූල්ය අවදානම් විශ්ලේශණ්යට අනුව රාජ්ය ව්යවසායන් කිහිපයක් තවදුරටත් ඉහළ මූල්ය අවදානම් මට්ටමේ පවතින බවට මේ වන විට අනාවරණය වී තිබේ.
ඒ අනුව ලංකා සතොස, මිල්කෝ සමාගම, සීනි සමාගම සහ රාජ්ය වැවිලි සංස්ථාව මෙම ඉහළ මූල්ය අවදානම් මට්ටමේ පවතින බවට අනාවරණය වී ඇත.
2027 වසරට අදාළව රජය විසින් නිකුත් කර ඇති මූල්ය ක්රමෝපාය ප්රකාශනයේ සඳහන් වන්නේ අදාළ ආයතනවල අඛණ්ඩව සිදුවන අලාභ, දුර්වල ද්රවශීලතාවය සහ අධික ණය බර මීට හේතුව වී ඇති බවය.
රජය සතු ව්යවසායන්වලින් තෝරාගත් ව්යවසායන් 12කට අදාළව මූල්ය අවදානම විශ්ලේණෂනය කරමින් අදාළ ප්රකාශනයේ මෙම කරුණු සඳහන්ව තිබේ.
මිල සංශෝධන හා මෙහෙයුම් ගැලපුම්වලින් පසුව ලංකා විදුලි බල මණ්ඩලය, ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාව සහ වරාය අධිකාරිය සාපේක්ෂව ශක්තිමත් මූල්ය තත්ත්වයන් පෙන්නුම් කළද ඒවාද අඩු අවදානම් මට්ටමක තවදුරටත් පවතින බවද එහි සඳහන් ව ඇත.
අදාළ ආයතනවල මූල්ය දර්ශකය යම් මට්ටමකින් වැඩිදියුණු වීමට අර්ධ වශයෙන් හේතු වී ඇත්තේ ඔවුන්ගේ සමුච්චිත අලාභ සහ ඇපකර සහිත ණය, මහා භාණ්ඩාගාරය විසින් පවර ගැනීම වන බවද මෙහි සඳහන් වේ.
කෙසේ වෙතත් එය අවදානම සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් වීමක් නොව අවදානම වෙනත් පාර්ශ්වයකට පැවරීමක් බවත් මෙම මූල්ය අවදානම් පිළිබඳ ප්රකාශය මගින් පෙන්නුම් කර තිබේ.
මේ අතර ප්රධාන කුලුණු 06ක් මත පදනම්ව රාජ්ය මූල්ය අවදානම් අවම කිරීමේ උපාය මාර්ග කිහිපයක් ද ඒ අනුව මෙහෙයුම් හා මූල්ය ප්රතිව්යුහගත කිරීමේ සැලසුම් ඇතුළුව ඉහළ අවධානම් සහිත රජය සතු ව්යවසායන් ප්රතිව්යුහගත කිරීම මෙහි එක් උපාය මාර්ගයක්ද වේ.
පිරිවැය ආවරණය හා මිල සංශෝධනය හෙවත් විශාල මූල්ය පාඩු යළි සිදුවීම වැළැක්වීම සඳහා 2022 මැයි මාසයේදී හඳුන්වා දුන් මාසික ඉන්ධන මිල නියාමනය කිරීමේ යාන්ත්රණය සහ විදුලි ගාස්තු සංශෝධන තවදුරටත් ශක්තිමත් කිරීම මෙහි තවත් උපාය මාර්ගයක් ලෙස ද දැක්වේ.
මූල්ය විනය හා ණය ගැනීම් පාලනය ද්රවශීලතාව සහ මූල්ය කළමනාකරණය වැඩිදියුණු කිරීම පාලනය සහ අධීක්ෂණය ශක්තිමත් කිරීම සහ අසම්භාව්ය බැරකම් කළමනාකරණය සහ රාජ්ය මූල්ය විනිවිදභාවය සෙසු උපාය මාර්ග ලෙස අදාළ ප්රකාශනය මගින් තවදුරටත් පෙන්වා දී තිබේ.
