ශ්‍රී ලංකාවේ වර්තමාන ජනගහනයෙන් 25%ක් පමණ, එනම් සෑම පුද්ගලයන් හතර දෙනෙකුගෙන් එක් අයෙකුම ගැස්ට්‍රයිටිස් රෝගයෙන් පීඩා විඳින බව නවතම සෞඛ්‍ය දත්ත හෙළි කරයි.

මීට අමතරව, කිසිදු රෝග ලක්ෂණයක් නොපෙන්වා අක්මාවේ තෙල් තැන්පත් වීම (Fatty Liver) වර්තමානයේ බරපතළ සෞඛ්‍ය තර්ජනයක් වෙමින් පවතින බව විශේෂඥ වෛද්‍යවරු අනතුරු අඟවති.

ගැස්ට්‍රයිටිස් රෝගය සහ අක්මාවේ තෙල් තැන්පත්වීම පිළිබඳව අද (29) පැවති සෞඛ්‍ය ප්‍රවර්ධන මාධ්‍ය හමුව අමතමින් මේ සම්බනධයෙන් වෛද්‍යවරුන් පැහැදිලිකිරීමක් සිදු කළේය.

ගැස්ට්‍රයිටිස් - සරල රෝගයක්ද? නැතිනම් බරපතළ අනතුරු ඇඟවීමක්ද?

ඇඹිලිපිටිය රෝහලේ ආමාශය, ආන්ත්‍රික සහ අක්මා රෝග පිළිබඳ විශේෂඥ වෛද්‍ය ධනුෂී අබේනායක මහත්මිය පවසන්නේ, ආමාශයේ ඇතුළත සෛල පටලයේ ඇතිවන ප්‍රදාහය හෙවත් 'ගැස්ට්‍රයිටිස්' තත්ත්වය අද වන විට බහුලව දක්නට ලැබෙන බවයි.

ප්‍රධාන රෝග ලක්ෂණ: පපුව දැවිල්ල, උදරයේ වේදනාව, බඩ පිපීම සහ සුළු ආහාර ප්‍රමාණයකින් කුස පිරුණු බවක් දැනීම.

මෙම තත්ත්වය ඇති වීමට ප්‍රධානතම හේතු සාධකය වන්නේ Helicobacter pylori නම් බැක්ටීරියාවයි, ඊට අමතරව දිගුකාලීනව වේදනා නාශක භාවිතය, වැරදි ආහාර රටා (අධික තෙල් සහ මිරිස්), මානසික ආතතිය සහ මත්පැන්/දුම්පානය වැනි දෑ හේතු වේ.

විශේෂයෙන්ම, වයස අවුරුදු 45ට වැඩි පුද්ගලයන්ගේ බර අඩුවීම, වමනය සමඟ රුධිරය පිටවීම හෝ මලපහ තද කළු පැහැයෙන් පිටවීම වැනි ලක්ෂණ පවතී නම්, එය පිළිකා තත්ත්වයක මූලික ලක්ෂණ විය හැකි බැවින් වහාම එන්ඩොස්කොපි (Endoscopy) පරීක්ෂණයකට යොමුවීම අත්‍යවශ්‍ය බව ඇය අවධාරණය කරයි.

අක්මාවේ තෙල් තැන්පත් වීම

පොළොන්නරුව මහ රෝහලේ විශේෂඥ වෛද්‍ය පියල් රංගන හේරත් මහතා පෙන්වා දෙන්නේ, අක්මාවේ තෙල් තැන්පත් වීම බොහෝ විට රෝග ලක්ෂණ නොපෙන්වන බැවින් එය 'නිහඬ ව්‍යසනයක්' ලෙස හැඳින්විය හැකි බවයි.

අවදානම් කාණ්ඩ - මධ්‍යසාර භාවිත කරන පුද්ගලයන් මෙන්ම, මධ්‍යසාර භාවිත නොකළද දියවැඩියාව, අධික ස්ථූලතාව සහ කොලෙස්ටරෝල් සහිත පුද්ගලයන් මේ සඳහා වැඩි අවදානමක් දක්වයි.

නිසි ප්‍රතිකාර නොලැබුණහොත් මෙය අක්මාව සිරෝසිස් (Cirrhosis) තත්ත්වය දක්වා වර්ධනය වී මාරාන්තික විය හැක.

සුවපත් දිවියකට වෛද්‍ය උපදෙස්

මෙම රෝගී තත්ත්වයන් දෙකම පාලනය කර ගැනීම සඳහා විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන් පොදුවේ ඉදිරිපත් කරන උපදෙස් කිහිපයක් ඇත.

දිනකට අවම වශයෙන් විනාඩි 30ක් ව්‍යායාම කිරීම සහ ශරීර බර පාලනය කිරීම.

තෙල්, සීනි සහ මිරිස් අධික ආහාර අවම කිරීම. කුඩා ආහාර වේල් කිහිපයක් නියමිත වේලාවට ලබා ගැනීම.

වෛද්‍ය උපදෙස් නොමැතිව දිගුකාලීනව වේදනා නාශක හෝ වෙනත් ඖෂධ ලබා ගැනීමෙන් රෝගී තත්ත්වය සැඟවී යා හැක.

රුධිර පරීක්ෂණ සහ ස්කෑන් පරීක්ෂණ මගින් මුල් අවධියේදීම රෝග හඳුනා ගැනීම.

"කළු කෝපි (සීනි සහ ක්‍රීම් රහිත) මධ්‍යස්ථව භාවිත කිරීම අක්මාවේ සෞඛ්‍යයට හිතකර බව පර්යේෂණ මගින් තහවුරු වී ඇතැයි" වෛද්‍ය පියල් රංගන හේරත් මහතා වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේය.

මෙම රෝගී තත්ත්වයන් මුල් අවධියේදී හඳුනාගැනීමෙන් සහ නිවැරදි සෞඛ්‍ය පුරුදු අනුගමනය කිරීමෙන් පූර්ණ සුවය ලැබීමට මෙන්ම බරපතළ සංකූලතා වළක්වා ගැනීමටත් හැකියාව පවතී.